منطقه آزاد کیش

منطقه آزاد تجاری – صنعتی کیش یکی از مناطق هفتگانه آزاد ایران است که در استان هرمزگان قرار دارد. منطقه آزاد کیش شامل جزایر کیش، هندرابی، فارور بزرگ و فارور کوچک است و اداره امور آن برعهده سازمانی است که مسئولیت‌هایش از سوی شورای عالی مناطق آزاد تجاری – صنعتی کشور تهیه و تصویب شده‌است.  کیش از اولین منطقه آزاد ایران است و شهرت اصلی‌اش به دلیل ارائه خدمات تفریحی – گردشگری آن است. این جزیره، یکی از مقاصد اصلی گردشگران ایرانی است. این جزیره به شکل بیضی با طول ۱۵ کیلومتر و عرض ۷ کیلومتر و با مساحتی حدود ۹۱ کیلومتر مربع از لحاظ وسعت، دومین جزیره بزرگ خلیج‌فارس پس از قشم است. کیش از لحاظ تاریخی دارای سوابق بازرگانی است به طوری که مرکز ارتباطات بازرگانی بین هندوستان، ایران و بین‌النهرین به‌شمار می‌آمده‌است. عمده تجارت جزیره کیش در گذشته، مروارید بوده‌است.

سازمان منطقه آزاد کیش

اداره امور منطقه آزاد کیش بر عهده سازمانی است که مسئولیت های آن از سوی شورای عالی مناطق آزاد تجاری – صنعتی کشور تهیه و تصویب شده است. اهداف اساسی این سازمان انجام امور زیر بنایی مورد نیاز در جزیره، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال مفید سازنده، جذب سرمایه گذاری های داخلی وخارجی، تنظیم بازار کار و کالا، حضور فعال در بازارهای جهانی به منظور توسعه صادرات غیر نفتی، تدارک مقدمات تولید کالاهای صنعتی و راه اندازی صنایع تبدیلی و بالاخره بهره برداری از موقعیت های اختصاصی جزیره آزاد کیش شامل مجمع عمومی، هیات مدیره ، مدیرعامل و رئیس هیات مدیره و بازرسان قانونی است.

موافقت با تاسیس و یا انحلال شرکتها و موسسات وابسته ، تدوین و اصلاح اساسنامه ها، اعمال نظارت عالیه بر عملکرد سازمان، نصب و عزل اعضای هیات مدیره و مدیر عامل و همچنین تعیین میزان و چگونگی اخذ عوارض از اشخاص و موسسات و هرنوع عملیاتی است که در جزیره انجام می گیرد.

سازمان منطقه آزاد کیش توسط هیات مدیره ای مرکب از سه یا پنج اداره میشود. این هیات مدیره دارای همه گونه اختیار در چارچوب قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی برای اجرای وظایف مصرح در اساسنامه می باشد. رئوس این وظایف شامل تعیین روشهای اجرایی، انعقاد قراردادها، چگونگی وصول عوارض و نحوه ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی و معنوی، کشتی ها، هواپیماها ( بدون ایجاد حق امتیاز انحصاری) است هیات مدیره همچنین در کارها تعیین نحوه کاربری اراضی منطقه آزاد، استفاده از منابع ملی و فروش و یا واگذاری آنها برحسب قانون و آیین نامه های اجرایی مصوب مجمع عمومی مسئولیت دارد. مدیر عامل سازمان که ریاست هیات مدیره را برعهده دارد به حکم ریاست جمهوری و از میان اعضای هیات مدیره به این سمت منصوب می شود. مدت تصدی این مسئولیت سه سال است که می تواند برای دوره های سه ساله دیگر تمدید شود. مدیر عامل در اجرای مصوبات هیات مدیره دارای هرگونه اختیارات بوده و نمایندگی سازمان را دربرابر اشخاص ثالث ایفا می کند. مسئول حسن اجرای کلیه امور جاری منطقه آزاد بوده و حافظ حقوق و منافع اموال سازمان به حساب می آید.

منطقه-آزاد-کیش

منطقه آزاد کیش در سال ۱۳۶۹  تاسیس شده و وسعت آن ۹۱۵۰ هکتار است.

نام جزیره کیش از نظر معنا به مفهوم “تیردان” یا “ترکش” میباشد. این نام ازآن جهت برگزیده شده است که وقتی بر بلندیهای اطراف جزیره می ایستادند چون تیری که در ترکش باشد به نظر می رسید. برخی از نویسندگان نیز نام قدیم کیش را کیان نوشته اند. افسانه ای میگوید: کیکاوس هنگامی که به فارس رفت تختش در سیراف فرود آمد از این رو احتمال دارد نام کیان از نام سلسله کیانیان گرفته شده باشد. نیارخوس دریاسالار یونانی در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مامور شد سفری اکتشافی در دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد و نوشته های وی دلالت بر آن دارد که او جزیره کیش را در قرن چهارم قبل از میلاد بازدید کرده است. آریان مورخ یونانی از جزیره کیش به نام کامتینا یاد کرده و بر این باور بود که در زمان اسکندر مقدونی هنگامی که نیارخوس در خلیج فارس به سیر و سفر پرداخت این جزیره به دو الهه ونوس و مرکور اختصاص داشته است. در دوره هخامنشی کیش مرکز عمده صید مروارید بین النهرین و هندوستان بوده و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند. در زمان اتابکان فارس اهمیت کیش به حدی بوده است که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و درآمد کیش از عشریه (نوعی عوارض) کشتی های تجاری مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است. بنابر نوشته های تاریخ نویسان، در دوره ایلخانان مغول نام کیش همیشه در زمره شهرهای بزرگ و مهم چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می شده است و ویرانه های باقی مانده از شهر حریره خود گواه این موضوع است. مارکوپولو در سفر به چین و ملاقات با امپراطور و یکی از همسران او مجذوب گردنبندی گران بها آویخته به گردن او میشود که به او گفته شد: این مروارید بسیا زیبا ارمغانی از جزیره کیش می باشد. در قرن شانزدهم میلادی، پرتغالیها با اهداف تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران کشتیهای جنگی خود را به اقیانوس هند گسیل داشته و تا دوره صفویه نیز در کیش حضور داشتند. در سال ۱۳۴۹ کیش مورد بازدید هیات کارشناسی قرار گرفت و با توجه به موقعیت جغرافیایی و استراتژیکی مناسب به عنوان مرکز بین المللی توریستی تجاری مورد نظر قرار گرفت و بالاخره در سال ۱۳۷۱ با تاسیس سازمان منطقه آزاد کیش این جزیره جانی تازه گرفت و دوران توسعه کیش آغاز شد.

زمینه های سرمایه گذاری در منطقه آزاد کیش

تفریحی و گردشگری

خدمات

تجارت

صنعت (شیلات)

مقایسه مقدار صادرات و واردات منطقه آزاد کیش

صادرات مجدد، صادرات کالا و خدمات و واردات با هدف تولید، مصرف و عرضه در منطقه آزاد کیش (میلیون دلار)

آمارهای منتشر شده توسط دبیرخانه شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی

اخبار و اطلاعات مرتبط

تاریخچه جزیره کیش

از تاریخ کیش در زمان پیش از اسلام اطلاعات دقیقی در دست نیست. تنها منبع قابل اعتنا در این زمینه نوشته های «نیارخوس» دریاسالار یونانی است که در سال ۳۲۵ قبل از میلاد به فرمان اسکندر مامور شد سفری اکتشافی را در سواحل دریای عمان و خلیج فارس انجام دهد. نوشته های نیارخوس دلالت بر آن می کند که وی جزیره کیش یا «اراراکتا» را در قرن چهارم پیش ازمیلاد مورد بازدید قرار داده است. مشخصاتی که وی ارایه می دهد با مشخصات جزیره کیش انطباق دارد. به طوری که نیارخوس می نویسد در این جزیره بوستان‌ها و نخلستان‌های فراوانی وجود داشته است. در دوره هخامنشیان، کیش مرکز عمده صید مروارید بین النهرین و هندوستان بود و بازرگانان بزرگ دنیا به این جزیره رفت و آمد داشتند.
دوران عظمت و شکوفایی تاریخ کیش از قرن چهارم هجری، پس از وقوع زلزله در سیراف آغاز شد. پس از آن که بندر سیراف از رونق افتاد تورانشاه به کمک حکام محلی بنی قیصر در این جزیره بندرگاهی ایجاد کرد و به عمران و آبادانی آن همت گماشت و کیش را به مرکز عمده بازرگانی خلیج فارس تبدیل نمود. در دوره اتابکان فارس اهمیت کیش به حدی بود که والی خلیج فارس در این جزیره سکونت داشت و برتمام جزایر خلیج فارس و دریای عمان حکومت می کرد. طبق نوشته های سیاحان و تاریخ نویسان، در این دوره درآمد کیش بابت عشریه کشتی های تجاری مبالغ بسیار قابل توجهی بوده است.
از شواهد و قراین چنین پیداست که در عصر غزنویان، سلجوقیان، خوارزمشاهیان و مغول جزیره کیش در اوج شکوفایی و رونق و مرکز بازرگانی خلیج فارس بوده است. مورخینی نظیر قزوینی، فضل الله بن عبدالله شیرازی، ابن بطوطه و حمدالله مستوفی که در این دوره از کیش دیدن کرده اند همگی از عظمت، آبادانی و زیبایی کیش سخن گفته اند. بنابر نوشته های مورخین، نام کیش در دوره ایخانیان مغول پیوسته با اسامی ولایات معتبری چون بغداد، شیراز، بحرین و هندوستان آورده می شده و پیوسته پیشوند «دولتخانه» قبل از عنوان کیش ذکر می شده است. علاوه بر این، ویرانه های به جا مانده از شهر حریره در قسمت شمال جزیره نیز از عظمت جزیره کیش در آن دوران حکایت می کند.
اهمیت استراتژیک کشور ما به عنوان شاهراه ارتباطی شرق و غرب و نیز موقعیت ویژه کیش در خلیج فارس همواره مورد توجه کشورهای دیگر بوده است. تحولات اقتصادی اروپا در سده های پانزدهم و شانزدهم میلادی، اروپایی ها و از جمله پرتغالی‌ها را متوجه بازارهای مشرق زمین نمود. در اوایل قرن شانزدهم میلادی پرتغالی‌ها به منظور تسلط بر بازارهای تجاری هندوستان، عربستان و ایران و با هدف گسترش قلمرو مستعمراتی خویش کشتی های جنگی و بازرگانی خود را به اقیانوس هند گسیل داشتند. در سال ۱۹۱۲ هجری برابر با ۱۵۰۶ میلادی آلفونس آلبوکرک دریاسالار مستعمره جوی پرتغالی با ناوگانی شامل چهارده ناو جنگی دریای عمان و خلیج فارس را درنوردید و پس از آن که مسقط و چند بندر دیگر را به آتش کشید در برابر شهر هرمز لنگه انداخت و از امیر هرمز و کیش خواست که خود را تسلیم و از شاه پرتغال اطاعت نماید. این درخواست پذیرفته نشد و پرتغالی‌ها هرمز و گمبرون را تصرف کردند، سرنوشت کیش دگرگون شد و عصر انزوا و سکون آغاز گردید. علت این امر این بود که اهمیت استراتژیک جزیره هرمز به واسطه قرار داشتن بر دهانه خلیج فارس از نظر پرتغالی ها به مراتب بیشتر از جزایر داخل خلیج فارس و از جمله جزیره کیش بود و هرمز می توانست وظیفه دفاع در مقابل یورش و مهاجمین دیگر را به شایستگی انجام دهد.
پرتغالی‌ها تا دوره صفویه در کیش حضور داشتند و متأسفانه جز غارت و ویرانی اثر دیگری از خود بر جای نگذاشتند، تا این که بالاخره شاه عباس صفوی پس از فارغ شدن از جنگ عثمانی‌ها‌ به آزاد ساختن بحرین، هرمز و کیش از تسلط بیگانگان همت گماشت.